Co może przepisać pielęgniarka?
Recepta od pielęgniarki to nie nowość ani obejście przepisów. Uprawnienie wynika wprost z ustawy, a jego zakres jest dokładnie określony. Poniżej najważniejsze zasady – bez prawniczego żargonu.
Dwie ścieżki: samodzielnie albo w ramach kontynuacji
Ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej przewiduje dwie sytuacje, w których pielęgniarka lub położna może wystawić receptę:
- Ordynacja samodzielna (art. 15a) – pielęgniarka sama decyduje o leczeniu, ale tylko lekami zawierającymi substancje z wykazu Ministra Zdrowia.
- Kontynuacja leczenia (art. 15b) – pielęgniarka wystawia kolejną receptę na lek, który wcześniej zlecił lekarz.
W obu przypadkach potrzebne są odpowiednie kwalifikacje, a receptę poprzedza ocena stanu pacjenta. Ocena może odbyć się zdalnie.
Co pielęgniarka może przepisać samodzielnie
Wykaz substancji określa rozporządzenie Ministra Zdrowia (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 1054). Obejmuje między innymi substancje stosowane w następujących sytuacjach:
- zapalenie pęcherza – furazydyna, fosfomycyna, trimetoprim,
- grzybica pochwy – klotrimazol, nystatyna, natamycyna (wyłącznie dopochwowo),
- bakteryjne zapalenie pochwy – metronidazol (wyłącznie dopochwowo),
- angina – fenoksymetylpenicylina,
- zapalenie zatok i zakażenia ucha – amoksycylina,
- świerzb – krotamiton,
- owsiki – mebendazol, pyrantel,
- niedobór witaminy D – cholekalcyferol,
- nudności i wymioty – ondansetron, tietylperazyna,
- astma, lek doraźny – salbutamol, bromek ipratropium (wziewnie),
- zakażenia skóry – oksytetracyklina z hydrokortyzonem (maść).
Osobną pozycją jest octan uliprystalu, stosowany w antykoncepcji awaryjnej – wykaz zastrzega, że dotyczy ona położnych. Dlatego konsultacje w sprawie tabletki „dzień po” prowadzi u nas położna.
Obecność substancji w wykazie nie oznacza, że lek dostanie każdy, kto o niego poprosi. O leczeniu decyduje pielęgniarka po ocenie stanu pacjenta.
Kontynuacja leczenia, czyli przedłużenie recepty
Druga ścieżka dotyczy osób, które leczą się przewlekle. Jeśli lek zlecił wcześniej lekarz – i jest to udokumentowane, na przykład w Internetowym Koncie Pacjenta – pielęgniarka może wystawić kolejną receptę. Dotyczy to między innymi antykoncepcji hormonalnej, leków na nadciśnienie, niedoczynność tarczycy czy podwyższony cholesterol.
Z kontynuacji wyłączone są środki odurzające, substancje psychotropowe i leki zawierające substancje bardzo silnie działające.
Więcej przeczytasz w artykule jak przedłużyć receptę na stałe leki oraz na stronach przedłużenie recepty i przedłużenie antykoncepcji.
Czego pielęgniarka nie przepisze
- leków psychotropowych, nasennych i środków odurzających,
- leków spoza wykazu – jeśli nie jest to kontynuacja leczenia zleconego przez lekarza,
- nowego leczenia choroby przewlekłej.
Pielęgniarka nie wystawi też zwolnienia lekarskiego (L4) ani skierowania do specjalisty. W tych sprawach potrzebna jest wizyta u lekarza.
Najczęstsze pytania
Czy recepta od pielęgniarki jest ważna w każdej aptece?
Tak. To zwykła e-recepta – realizujesz ją w dowolnej aptece w Polsce, podając kod i numer PESEL.
Czy każda pielęgniarka może wystawiać recepty?
Nie. Uprawnienie mają pielęgniarki i położne z kwalifikacjami określonymi w ustawie. W Receptosia konsultacje prowadzą wyłącznie osoby z takimi uprawnieniami.
Treści na tej stronie mają charakter informacyjny i nie zastępują porady medycznej.
